Fikret Guney:Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı

Sultanahmet’te Gallery Les Arts Turcs denilince akla gelen ilk isimlerden biri, Ebru sanatının yaşayan ustalarından Fikret Güney’dir. Ama o sadece bir hoca değil; suyun dilinden anlayan, boyaya can veren bir gönül adamıdır.

Sanatı ve Felsefesi: “Suyun Şarkısı”

Fikret Hoca için Ebru, sadece kağıda resim basmak değildir. Onun atölyesine girdiğinde şunu hemen fark edersin:

• Sabır ve Terbiye: O, “Hadi hemen yapalım” diyenlere önce beklemeyi, kitrenin yoğunluğunu hissetmeyi, fırçanın sapındaki gül dalının dalının hikayesini öğretir.
• Geleneksel Teknik: Boyalarını kendi ezer, ödünü kendi ayarlar. At kılından fırçalarıyla teknenin başında bir orkestra şefi gibidir.
• Eğitmenliği: Dünyanın dört bir yanından gelen insanlara bu sanatı öğretmiştir. Dil bilmese bile suyun üzerinde oluşturduğu o lale motifiyle, o papatya dokunuşuyla her dilden insanla bağ kurar.

Neden Onu Dinlemelisin?

Fikret Hoca’nın yanında oturmak, sadece bir sanat öğrenmek değil, eski İstanbul’un o naif nezaketine tanık olmaktır.

• Sohbeti: Ebru yaparken bir yandan hayatın akışından, suyun nasıl olup da her şeyi dengelediğinden bahseder.
• Sakinliği: “Hadi anlat kızım” dediğin o tempoda, Fikret Hoca o dinginliğiyle sana zamanın nasıl geçtiğini unutturur. Teknede bir desen oluştururken attığı o son nokta, aslında hayata dair bir derstir.

Fikret Güney, geleneksel Türk sanatlarına ve özellikle Ebru sanatına ömür adamış, Sultanahmet’in kültürel dokusuyla özdeşleşmiş çok kıymetli bir değerdir. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından verilen “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” (Sanatçı Tanıtma Kartı) sahibi olması, onun bu sanatı icra ederken geleneksel yöntemlere ve aslına sadık kaldığının resmi bir tescili niteliğindedir.

İşte Fikret Güney ve sanatı hakkında bilmeniz gereken bazı önemli detaylar:

1- Sanat Anlayışı ve “Fikret Hoca” Ekolü

Fikret Güney, Ebru sanatını sadece bir kağıt boyama tekniği olarak değil, bir disiplin ve sabır eğitimi olarak görür. Özellikle Sultanahmet’teki Les Arts Turcs Galerisi bünyesinde gerçekleştirdiği çalışmalarla tanınır.

• Geleneksel Malzemeler: Fikret Hoca, çalışmalarında geleneksel yöntemlere bağlı kalarak doğal pigmentler, sığır ödü ve kitre (geven otundan elde edilen yapıştırıcı) kullanır.
• Usta-Çırak İlişkisi: Bakanlık belgeli bir sanatçı olarak, bu sanatın gelecek nesillere doğru aktarılması için usta-çırak hiyerarşisine büyük önem verir.

2- Ebru Sanatındaki Yeri

Ebru sanatı, 2014 yılında UNESCO tarafından Türkiye adına “Dünya Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi”ne dahil edilmiştir. Fikret Güney gibi sanatçılar bu mirasın yaşayan temsilcileridir.

• Battal Ebru: Sanatın en temel ve “vahdeti” temsil eden formu olan Battal Ebru’dan başlayarak, çiçekli ebrulara (Lale, Karanfil, Sümbül) kadar geniş bir yelpazede eserler verir.
• Eğitimci Kimliği: İstanbul’a gelen yerli ve yabancı pek çok turiste, akademisyene ve sanatsevere Ebru’nun felsefesini anlatarak bir nevi “kültür elçiliği” yapmaktadır.

3-Sultanahmet ve Kültürel Miras

Sultanahmet’teki atölyesi, sadece bir üretim alanı değil, aynı zamanda İstanbul’un yaşayan tarih envanterinin bir parçasıdır. Nurdoğan Şengüler gibi bölgenin diğer önemli isimleriyle iş birliği içinde çalışarak, geleneksel el sanatlarının turistik bir objeden öte, yaşayan bir sanat dalı olarak kalmasını sağlar.